Faydalı Bilgiler

Giriş

Sağlığın korunması ve geliştirilmesi, sağlıklı beslenme ve yaşam biçimi yirmi birinci yüzyılda üzerinde önemle durulan konuların başında gelmek- tedir. Bireyin sağlık durumu; onun genetik yapısı ile olduğu kadar, yaşı, cinsiyeti, beslenme durumu, yaşam şekli, sosyo-ekonomik, sosyo-kültürel ve psikolojik yapısı gibi birçok faktörle ilişkilidir. Beslenme durumu sağlı- ğının temel belirleyicisidir. Beslenmenin önemi anne karnında başlamak- ta, 0- 6 yaşta özellikle önemini artırarak yaşamın sonuna kadar önemini korumaktadır.

Beslenme anne karnından itibaren insan yaşamının ve sağlığının teme- lini oluşturur. Kaliteli bir yaşam için, kaliteli beslenme ilkesi günümüzde giderek önem kazanan ve benimsenen bir olgu haline gelmiştir. Büyüme ve gelişme, sağlığın korunması, sürdürülmesi, birçok hastalığın tedavisi ve yaşam kalitesi bireyin beslenme uygulamaları ile yakından ilgilidir. Bes- lenmeye ilişkin tercihler, tutum ve davranışlar bireyin eğitim ve çalışma yaşamındaki  performansını,  dolayısıyla  başarısını  azaltmaktadır.  Böyle- ce ülkenin sağlık ve eğitim harcamalarını önemli ölçüde etkilenmektedir. Halkının çoğunluğu yetersiz ve dengesiz beslenen toplumlarda; eğitim ve sağlık harcamaları artar, üretim ve verimlilik azalır, ülke ekonomisi olum- suz yönde etkilenir.

Yeterli ve dengeli beslenme; bireyin yaşına, cinsiyetine, özel durumuna ve fiziksel aktivitesine göre gerek duyduğu enerjiyi, besin öğelerini ve be- sin bileşenlerini besinlerle yeterince alması ve vücudunda kullanması ola- rak tanımlanır. (Şekil 1) Üretimde ve dolayısıyla ülke ekonomisinde önemli rol oynayan işçilerin sağlığı ve iş güvenliği; yaptıkları işe göre gerekli be- sinleri; miktar ve kalite olarak yeterince almaları ile mümkündür. İyi bes- lenemeyen işçilerin sağlığı bozulmakta, iş kazası riski artmakta, üretim, verimlilik ve performansları önemli ölçüde azalmaktadır. Genellikle evinde yeterince beslenemeyen işçiler, bir de işyerinde iyi beslenemediklerinde yukarıda belirtilen durumlarla karşı karşıya gelmektedir.

Besin üretim, dağıtım ve teknolojisindeki yetersizlik ve düzensizlik, sa- tın alma gücünün yetersizliği, hızlı nüfus artışı, olumsuz çevre koşulları gibi beslenme  sorunlarının  temel  nedenlerine,  işçi  ve  işverenlerin  beslenme eğitimi ve bilincinin yetersizliği eklenince, işçilerde yetersiz ve dengesiz beslenmeden kaynaklanan sorunlar daha da belirgin hale gelmektedir.